Onlayn sifarişlərin idarəsi: yeni sifarişdən çatdırılmaya qədər iş axını
Onlayn sifariş gəlib — bəs sonra? Kim təsdiqləyir, mal nə vaxt ayrılır, kuryerə necə ötürülür, ləğv olunanda nə edilir. Mağaza üçün aydın sifariş iş axını.
Onlayn mağazanın uğuru təkcə sifariş sayı ilə ölçülmür — o sifarişlərin necə icra olunduğu daha vacibdir. Gecikən təsdiq, səhv yığılmış səbət, ünvanı tapmayan kuryer və ya "sifarişim haradadır?" sualına cavabsızlıq ikinci alışın qarşısını kəsir. Bu yazıda bir onlayn sifarişin mağazaya düşdüyü andan çatdırılana qədər keçdiyi yolu və hər mərhələdə nəyə diqqət etməli olduğunuzu izah edirik.
Niyə sifariş iş axını lazımdır?
Gündə 3–5 sifarişdə hər şeyi yadda saxlamaq olur. 20–30 sifarişdə isə bir neçə nəfər işləyir: biri təsdiqləyir, biri yığır, biri çatdırır. Qayda yoxdursa, eyni sifariş iki dəfə yığılır, digəri isə unudulur. Aydın statuslar hər kəsə eyni cavabı verir: bu sifariş hazırda harada və kimin üzərindədir.
Sifarişin 5 statusu
1. Yeni
Sifariş saytdan düşüb: mallar, miqdar, telefon, ünvan, qeyd və ödəniş üsulu bir yerdədir. Bu mərhələdə iki iş var: sifarişi tez görmək və yoxlamaq. Qayda qoyun: yeni sifariş iş saatlarında, məsələn, 15 dəqiqə ərzində baxılsın. Şübhəli ünvan və ya qeyri-adi miqdar varsa, müştəriyə zəng edin.
2. Hazırlanır
Mal rəfdən götürülür, yoxlanılır və qablaşdırılır. Bu, malı fiziki olaraq ayırdığınız andır — sifariş "hazırlanır" statusuna keçən kimi həmin malı kassada başqasına satmamaq üçün ayrıca yerə qoyun. Səbəti sifariş siyahısı ilə tutuşdurun: məhsul, rəng, ölçü, say.
3. Yolda
Sifariş kuryerə təhvil verilib. Kuryerə yalnız ünvan yox, xəritə nöqtəsi, telefon, mallar və alınacaq məbləğ birlikdə ötürülməlidir — zəng etmədən işləyə bilsin. Çatdırılma prosesinin ətraflı qaydaları: Kuryer çatdırılmasının idarəsi.
4. Çatdırıldı
Mal müştəriyə çatıb. Qapıda ödəniş idisə, pul da bu anda alınıb — status dəyişəndə ödəniş də qeyd olunmalıdır ki, gün sonunda kuryerin gətirdiyi nağd sifarişlərlə tutuşdurulsun: Gün sonu hesabatı.
5. Ləğv edildi
Müştəri imtina edib, mal bitib və ya ünvan tapılmayıb. Ləğvi heç vaxt sadəcə silməyin — status olaraq saxlayın. Ləğvlərin sayı və səbəbi sizə çox şey deyir: hansı mal tez-tez "bitmiş" çıxır, hansı ərazidə çatdırılma problemlidir.
Yığım və qablaşdırma üçün praktik qaydalar
- Bir sifariş — bir səbət və ya qutu. Bir neçə sifarişi eyni masada qarışıq yığmaq səhvin ən çox yayılmış səbəbidir.
- Sifariş nömrəsini qutunun üstünə yazın. Kuryer bir neçə sifarişi götürəndə qarışdırmasın.
- Malı barkodla yoxlayın. Rəng və ölçü variantları çox olan mallarda (geyim, ayaqqabı, aksesuar) gözlə yoxlama kifayət etmir.
- Kövrək malı ayrıca qeyd edin. Kuryer bunu əvvəlcədən bilməlidir.
- Qeydi oxuyun. Müştərinin "zəng edin", "giriş arxadandır" kimi qeydləri çatdırılmanı xilas edir.
Mal tapılmadıqda və ya zədəli çıxdıqda müştəriyə dərhal zəng edin və alternativ təklif edin — ya oxşar məhsul, ya da həmin malsız çatdırılma.
Qalıq: sifariş nə vaxt anbardan çıxır?
Bu, onlayn satışda ən çox qarışıqlıq yaradan sualdır. Sifariş verilərkən sistem malın stokda olub-olmadığını yoxlamalıdır — yoxdursa, alıcı sifariş verə bilməməlidir. Amma mal real satış rəsmiləşəndə — ödəniş alınanda — anbardan silinir. Sifariş verildiyi andan ödənişə qədər fiziki ayırma sizin "hazırlanır" mərhələsindəki intizamınızdan asılıdır. Ona görə yeni sifarişi uzun müddət gözlətməyin.
Ödəniş: onlayn və qapıda
- Onlayn kart ödənişi: pul sifariş zamanı alınır, sifariş artıq ödənilmiş gəlir. Ödəniş uğursuz olarsa, sifariş "uğursuz ödəniş" kimi qalır — müştəri ilə əlaqə saxlayıb qapıda ödəniş təklif etmək olar.
- Qapıda ödəniş: pul kuryerdədir. "Çatdırıldı" statusu ilə ödəniş qeyd olunmalı, nağd pul isə kassaya təhvil verilməlidir.
Üsulların müqayisəsi: Online ödəniş üsulları.
Ləğv və qaytarma
Sifariş hələ ödənilməyibsə, ləğv sadədir: status dəyişir, mal rəfə qayıdır. Ödənilmiş sifarişin ləğvi isə qaytarma deməkdir: pul müştəriyə qaytarılmalı, mal anbara geri qəbul edilməli və hər ikisi sənədləşdirilməlidir. Onlayn kart ödənişinin geri qaytarılması bankın qaydaları ilə aparılır — şərtləri bankınızdan öyrənin. Qaytarmanın uçotda düzgün qeydi: Mağazada mal qaytarma qaydaları.
Müştəri ilə ünsiyyət
Müştərinin ən çox verdiyi sual: "sifarişim haradadır?" Bunun ən yaxşı cavabı — müştərinin sifariş statusunu özünün görə bilməsidir. Əlavə olaraq: sifarişdə problem varsa (mal bitib, ünvan dəqiq deyil), dərhal zəng edin — gecikmiş xəbər ləğvdən də pisdir.
Hansı göstəriciləri izləməli?
- Sifarişin "yeni"dən "hazırlanır"a keçmə vaxtı;
- Sifarişdən çatdırılmaya qədər orta vaxt;
- Ləğv faizi və səbəbləri;
- Uğursuz onlayn ödənişlərin sayı;
- Təkrar sifariş verən müştərilərin sayı.
rspos.az-da onlayn sifarişlərin idarəsi
rspos.az mağazasından gələn hər sifariş öz nömrəsi ilə (ONL- ilə başlayan) panelə düşür, mağaza sahibinə və adminlərə brauzerdə push bildiriş gəlir. Sifarişlər siyahısı statuslar üzrə süzülür və hər statusun sayı görünür; statuslar: Yeni, Hazırlanır, Yolda, Çatdırıldı, Ləğv edildi.

Sifariş səhifəsində mallar, telefon, ünvan və xəritədəki nöqtə görünür. Kuryeri seçib sifarişi ona göndərəndə kuryer tətbiqinə push, WhatsApp-a isə mallar, məbləğ, ödəniş vəziyyəti, Google Maps/Waze linkləri və canlı yer paylaşma linki gedir. Kuryer tətbiqdən sifarişi "yolda" və "çatdırıldı" kimi qeyd edir; sifariş yolda olarkən müştəri sifariş səhifəsində kuryerin yerini xəritədə izləyir, siz isə bütün kuryerləri və aktiv sifarişləri bir canlı xəritədə görürsünüz.
Sifariş verilərkən qalıq yoxlanılır: mənfi qalığa icazə verilməyibsə, stokda olmayan və ya kifayət qədər olmayan mal sifarişə qəbul edilmir. Onlayn kart ödənişi təsdiqlənəndə, qapıda ödənişli sifariş isə "çatdırıldı" olanda avtomatik POS çeki yaranır: qalıq FIFO maya dəyəri ilə azalır, anbar qalığı sinxronlanır, qapıda alınan nağd kassaya düşür — onlayn satışlar kassadakı satışlarla eyni hesabatlarda görünür. Çek hər hansı səbəbdən yaranmasa, ödənilmiş sifarişdən onu əl ilə yaratmaq olar. Market və ərzaq mağazaları üçün: market proqramı.
Tez-tez verilən suallar
Onlayn sifariş verilən kimi mal anbardan silinirmi?
Ümumi praktikada mal satış rəsmiləşəndə silinir. rspos.az-da sifariş zamanı qalıq yoxlanılır, anbardan silinmə isə ödəniş təsdiqlənəndə (onlayn ödənişdə) və ya çatdırılanda (qapıda ödənişdə) baş verir. Ona görə "hazırlanır" mərhələsində malı fiziki olaraq ayırın.
Müştəri sifarişin statusunu necə görür?
Sifariş səhifəsində cari status və ödəniş vəziyyəti göstərilir; sifariş yoldadırsa, kuryerin yeri xəritədə yenilənir.
Ödənilmiş sifariş ləğv olunsa nə etməli?
Bu, qaytarmadır: pulu müştəriyə qaytarın, malı anbara geri qəbul edin və hər ikisini qaytarma kimi rəsmiləşdirin. Kart ödənişinin geri qaytarılması bankınızın qaydaları ilə aparılır.
Bir neçə sifarişi eyni kuryerə vermək olar?
Bəli. Kuryer tətbiqində ona təyin olunmuş bütün aktiv sifarişlər görünür və gözləyənlərin hamısını bir dəfəyə "yolda" etmək olur.
Nəticə
Onlayn sifarişin idarəsi beş aydın statusdan, sürətli təsdiqdən, kuryerə tam məlumatın ötürülməsindən və ödənişin anında qeydindən ibarətdir. Bu axın qurulanda sifariş itmir, qalıq və kassa düz qalır, müştəri isə yenidən qayıdır. rspos.az-ı 14 gün pulsuz sınayın.