Kassada pul çatışmazlığı: 9 səbəb və gün sonu sayımı necə aparılır

Hər mağaza sahibi bu anı tanıyır: gün sonu pul sayılır və kassada 20, 50, bəzən 200 manat çatışmır. İlk fikir oğurluq olur, amma praktikada kəsirlərin çoxu səhvdən və qeydə alınmayan əməliyyatdan yaranır. Bu yazıda kassada pul çatışmazlığının əsas səbəblərini və hər gün tətbiq oluna bilən sayım qaydasını izah edirik.

Kəsirin 9 əsas səbəbi

1. Səhv ödəniş növü: müştəri kartla ödəyib, kassir çeki nağd kimi vurub (və ya əksinə). Nağd kassada "çatışmazlıq", kart hesabatında "artıq" yaranır.
2. Qeydsiz götürülən pul: sahib və ya müdir kassadan "bir dəqiqəlik" pul götürüb, qeyd etməyib.
3. Kassadan ödənən xərc: çörək, su, kuryer, xırda təmir — kassadan verilib, xərc kimi yazılmayıb.
4. Səhv qalıq: müştəriyə artıq qalıq verilib. Növbəli saatlarda ən çox rast gəlinən səbəbdir.
5. Qaytarma: müştəriyə pul qaytarılıb, sistemdə qaytarma vurulmayıb.
6. Nisyə qarışıqlığı: borc ödənişi qəbul edilib, amma sistemə yazılmayıb (və ya satış nisyə əvəzinə nağd vurulub).
7. Səhər qalığı bilinmir: günün əvvəlində kassada nə qədər xırda pul olduğu yazılmayıb.
8. Bir kassada bir neçə nəfər: kim nə vurduğu, kim pul verdiyi bilinmir.
9. Oğurluq: bəli, bu da olur — amma digər səbəblər aradan qaldırılmadan onu sübut etmək olmur.

Gün sonu sayımı: 6 addım

1. Satışları bağlayın. Sayım vaxtı yeni çek vurulmasın.
2. Pulu sayın. Kupyuralar üzrə sayın və cəmi yazın. Səhər qoyulan xırda pulu ayrıca nəzərə alın.
3. Sistemdəki nağd balansla müqayisə edin. Kart ödənişlərini POS terminalının gün sonu çeki ilə ayrıca tutuşdurun.
4. Fərqi dərhal araşdırın. Kart/nağd səhvi, qeydsiz xərc, qaytarma — yaddaş təzə ikən tapmaq asandır.
5. Fərqi qeyd edin. Real sayılan məbləği sistemə yazın, fərq izahla birlikdə tarixçədə qalsın.
6. Gün sonu hesabatını saxlayın. Növbəti gün müqayisə üçün lazım olacaq.

Kəsirin qarşısını necə almaq olar?

Hər pul hərəkəti qeyd olunsun

Kassaya pul qoyulursa (səhər xırda pul) və ya çıxarılırsa (inkassasiya, sahibin götürdüyü pul), bu ayrıca əməliyyat kimi yazılmalıdır. Kassadan ödənən xərc isə xərc kimi qeyd olunmalıdır. Qayda sadədir: qeydsiz heç bir manat kassaya girmir və çıxmır.

Kassir hüquqlarını məhdudlaşdırın

Endirim etmək, qiyməti dəyişmək, çeki silmək, gün sonu hesabatına baxmaq — hər kassirə lazım olmayan hüquqlardır. Bunları yalnız etibar etdiyiniz şəxsə verin. Hüquq məhdud olanda səhv də, sui-istifadə də azalır.

Hər kassirin öz girişi olsun

Ortaq parol "kim etdi?" sualını cavabsız qoyur. Hər kassir öz adı ilə işləsin ki, satışlar və əməliyyatlar şəxs üzrə görünsün. Kassirin performansını ölçmək barədə: kassir performansını necə ölçməli.

Kart və nağdı ayrı tutuşdurun

Ən çox rast gəlinən "kəsir" əslində ödəniş növü səhvidir. Gün sonu hesabatındakı kart cəmini bank terminalının gün sonu çeki ilə müqayisə edin — fərq varsa, nağd kəsirin cavabı oradadır.

Kəsiri qrafiklə izləyin

Tək bir günün 5 manat fərqi həyəcan deyil. Amma eyni kassirin növbəsində hər həftə təkrarlanan fərq artıq sistemli problemdir. Fərqləri tarixçədə saxlayın və ayda bir dəfə baxın. İtki və kraj mövzusunda: mağazada kraj və itkilər.

rspos.az-da kassa nəzarəti

rspos.az-da Kassa bölməsində hər kassanın cari balansı görünür. "Balansı düzəlt (sayım)" pəncərəsində sistemdəki balans göstərilir, siz real sayılmış məbləği və izahı yazırsınız — fərq kassa əməliyyatı kimi tarixçəyə düşür. "Kassaya qoyuluş" və "Kassadan çıxarış" ayrıca əməliyyatlardır, kassalar arasında köçürmə də mümkündür. Gün sonu hesabatında nağd, kart və nisyə cəmləri, endirimlər, xərclər, mənfəət və ən çox satılan mallar görünür; bu hesabata giriş ayrıca icazə ilə verilir. Kassir icazələri ilə endirim və qiymət dəyişmə hüququ məhdudlaşdırılır, işçi hesabatında isə satışlar işçi üzrə görünür. Fiskal kassa qoşulubsa, növbənin açılışı və Z hesabatı da sistemdən idarə olunur.

Ətraflı: gün sonu hesabatı və kassa bağlanışı, kassa proqramı.

Tez-tez verilən suallar

Kassada artıq pul çıxırsa, bu yaxşıdırmı?

Xeyr. Artıq pul da səhvin əlamətidir — çox vaxt kartla ödənişin nağd vurulması və ya müştəriyə az qalıq verilməsi. Artığı da kəsir kimi araşdırın və qeyd edin.

Kəsiri kassirdən tutmaq olarmı?

Bu, əmək müqaviləsi və qanunvericiliklə tənzimlənir. Qərar verməzdən əvvəl Əmək Məcəlləsinə və ya hüquqşünasa müraciət edin; əsas olan isə kəsirin səbəbini sənədlə müəyyən etməkdir.

Sayımı neçə dəfə aparmaq lazımdır?

Ən azı gün sonu bir dəfə. Növbə dəyişəndə də sayım aparmaq məsuliyyəti kassirlər arasında aydın bölür.

Kassada nə qədər nağd saxlamaq olar?

Mümkün qədər az. Gün ərzində toplanan pulu kassadan çıxarış kimi qeyd edib seyfə və ya banka keçirin.

Nəticə

Kassa kəsiri çox vaxt oğurluq yox, qeydsiz əməliyyatdır. Hər pul hərəkətini yazmaq, gün sonu sayımını eyni qayda ilə aparmaq və hüquqları məhdudlaşdırmaq fərqlərin böyük hissəsini aradan qaldırır. rspos.az-ı 14 gün pulsuz sınayın.