Meyvə-tərəvəz mağazası uçotu: çəki ilə satış, çürük itkisi və gündəlik qiymət
Meyvə-tərəvəzdə qazancı ən çox çürük və qurumaq yeyir. Çəki ilə satışı, itkinin silinməsini və gündəlik dəyişən qiyməti necə izləməli.
Meyvə-tərəvəz mağazası ilk baxışdan sadə görünür: mal gəlir, çəkilir, satılır. Amma bu sahədə marja itkidə əriyir — pomidor yumşalır, göyərti saralır, banan qaralır. Üstəlik alış qiyməti demək olar hər gün dəyişir. Bu yazıda meyvə-tərəvəz mağazası uçotunu qurmağın praktik yolunu göstəririk.
Niyə uçot burada daha vacibdir?
- Çəki ilə satış: hər çek fərqli miqdardır — 1,340 kq alma, 0,450 kq gilas.
- Tez xarab olma: itki 5-15% arasında dəyişə bilər və görünmədən mənfəəti yeyir.
- Qiymət dalğalanması: bazardan alış qiyməti həftədə bir neçə dəfə dəyişir.
- Su itkisi və qurumaq: çəki ilə alınan mal saxlandıqca yüngülləşir.
1. Tərəzi ilə satışı düzgün qurun
İki yol var. Birincisi: kassada tərəzi ilə çəkib miqdarı daxil etmək. İkincisi (daha sürətli): etiket çap edən tərəzi. Hər mala PLU kodu verilir, satıcı malı çəkir, tərəzi çəki və kod olan barkod çap edir, kassada skan olunanda çəki və məbləğ özü səbətə düşür. Növbə yaranan saatlarda ikinci yol kassanı xeyli sürətləndirir. Ətraflı: tərəzi ilə satış və çəki ilə mallar.
2. Hər itkini səbəbi ilə silin
Çürüyən malı səssizcə zibilə atmaq ən baha vərdişdir — qalıq sistemdə qalır, inventarda "kəsir" kimi çıxır və səbəbi heç vaxt bilinmir. Hər gün sonu (və ya səhər rəf yoxlamasında) atılan malı silinmə sənədi ilə yazın: mal, çəki, səbəb — "Çürüdü", "Qurudu". Bir ay sonra hansı malda itkinin yüksək olduğunu görəcəksiniz.

3. İtki faizini hesablayın
Sadə formula: itki % = silinən miqdar ÷ alınan miqdar × 100. Məsələn, həftədə 200 kq pomidor alınıb, 18 kq silinib — itki 9%. Bu rəqəm iki qərar verir:
- Sifariş miqdarı: itki yüksəkdirsə, daha az və daha tez-tez alın.
- Qiymət: satış qiymətinə itkini daxil edin. 9% itki varsa, qalan 91% mal bütün partiyanın maya dəyərini çıxarmalıdır.
4. FIFO: köhnə mal əvvəl
Rəfdə yeni malı arxaya, köhnəni önə qoyun. Uçotda da eyni məntiq lazımdır: hər partiyanın alış qiyməti ayrıca saxlanılmalı və satışda əvvəl köhnə partiya çıxılmalıdır. Qiymət hər gün dəyişəndə bu, mənfəəti düzgün hesablamağın yeganə yoludur. Bax: FIFO ilə anbar idarəsi.
5. Gündəlik qiymət yeniləmə
Yeni partiya baha gəlibsə, satış qiymətini dərhal yeniləyin — köhnə qiymətlə satmaq marjanı mənfiyə sala bilər. Alış fakturası daxil edilərkən satış qiymətinin də yenilənməsi ən praktik yoldur. Rəfdəki qiymət etiketlərini də eyni gün dəyişin: qiymət etiketi çapı.
6. Gündəlik nəzarət siyahısı
- Səhər: rəf yoxlaması, itkinin silinməsi, yeni partiyanın faktura ilə qəbulu.
- Gün ərzində: yumşalan malı endirimli rəfə keçirmək.
- Axşam: gün sonu hesabatı — satış, mənfəət, kassa.
- Həftəlik: itki faizi mallar üzrə, ən çox və ən az satılanlar.
rspos.az-da meyvə-tərəvəz uçotu
rspos.az-da məhsul yaradılarkən "Çəki" satış növü seçilir, mala PLU kodu verilir və tərəzinin çap etdiyi barkod kassada oxunanda çəki ilə məbləğ avtomatik səbətə düşür. Miqdar 0,001 kq dəqiqliyi ilə saxlanılır. Anbar düzəlişi sənədində "Silinmə / azalma" seçilib hər mal üçün səbəb (Çürüdü, Qurudu, Sındı, İtdi və s.) qeyd olunur. Maya dəyəri FIFO ilə partiyalar üzrə hesablanır, alış fakturası gələndə satış qiyməti avtomatik yenilənir. Gün sonu hesabatı, mənfəət hesabatı və satılmayan məhsullar hesabatı mövcuddur. Market tərəfi üçün: market proqramı.
Tez-tez verilən suallar
Hansı tərəzi lazımdır?
Kassada çəkmək üçün sadə tərəzi kifayətdir. Satış zalında çəkib etiket çap etmək üçün barkod (etiket) çap edən tərəzi lazımdır.
Çürüyən malı silmək mənfəəti azaldırmı?
İtki onsuz da baş verib — silmək onu sadəcə görünən edir. Silinmədən mənfəət hesabatı real olmur, inventarda isə səbəbsiz kəsir yaranır.
Qiymət hər gün dəyişəndə mənfəət necə hesablanır?
FIFO ilə: hər satılan kiloqram onun aid olduğu partiyanın alış qiyməti ilə hesablanır.
Normal itki faizi nə qədərdir?
Mal növündən, mövsümdən və saxlama şəraitindən asılıdır. Əsas olan öz rəqəminizi bilmək və onu həftədən-həftəyə azaltmaqdır.
Nəticə
Meyvə-tərəvəzdə qazanc satışda yox, itkinin idarəsində qazanılır. Çəki satışı sürətli, itki sənədli, qiymət vaxtında yenilənəndə mağaza nə qazandığını dəqiq bilir. rspos.az-ı 14 gün pulsuz sınayın.