FIFO ilə anbar idarəsi — praktik bələdçi

Eyni məhsulu fərqli vaxtlarda fərqli qiymətə alırsınızsa — məsələn, bir partiyada şəkəri 1.20 ₼-ə, digər partiyada 1.35 ₼-ə — onda hər satışın həqiqi maya dəyəri nə qədərdir? FIFO bu sualın ən düzgün cavabını verir.

FIFO nədir?

First In, First Out — yəni "əvvəl giriş, əvvəl çıxış". Satılan hər vahid, anbarın ən köhnə partiyasından düşülür. Bu üsulla:

• Köhnə mal anbarda qocalmır
• Maya dəyəri obyektiv hesablanır
• Vergi və mühasibat hesabatları beynəlxalq standartlara uyğun olur

rspos.az-da FIFO necə işləyir?

Hər giriş ayrıca partiya kimi qeydiyyata alınır — qiyməti, tarixi və miqdarı ilə. Satış zamanı sistem avtomatik olaraq ən qədim partiyadan çıxarır:

Misal:

Anbarda iki partiya su var:

• 15 yanvarda: 100 ədəd × 0.40 ₼
• 22 yanvarda: 50 ədəd × 0.45 ₼

120 ədəd satılırsa, sistem:

• İlk 100 ədədi 0.40 ₼-dən düşür (yanvar 15 partiyası bitir)
• Qalan 20 ədədi 0.45 ₼-dən düşür

Bu satışın real maya dəyəri 49 manat olur (40 + 9), orta hesabla 50 manat yox.

Mənfəət hesabatına təsiri

FIFO ilə hər satışın həqiqi qazancı dəqiq görünür. Hesabatlar bölməsində marja göstəricisi məhz bu metodla hesablanır. Beləliklə, hansı məhsulun real qazanc gətirdiyini, hansı kateqoriyanın zərərlə getdiyini dərhal anlayırsınız.

Ən çox edilən səhv

Çox sahibkar maya dəyərini "orta giriş qiyməti" ilə hesablayır. Bu, qiymət dəyişən bazarda (ərzaq, elektronika) ciddi yanlışlıqlara aparır. FIFO bu səhvi tamamilə aradan qaldırır.