Kassa aparatı (NKA) və POS proqramı: fərq nədir, ikisi birlikdə necə işləyir?
Çoxları kassa aparatı ilə POS proqramını eyni şey sanır. Biri satışı vergi orqanına bəyan edir, digəri mağazanı idarə edir. Fərqi və ikisini necə birləşdirməyi izah edirik.
Mağaza açan sahibkarın ilk suallarından biri: "Kassa aparatı alım, yoxsa proqram?" Bu sual bir az yanlış qoyulub — çünki kassa aparatı (NKA, e-kassa) ilə POS proqramı fərqli işlər görür və çox vaxt birlikdə lazım olur. Bu yazıda hər birinin rolunu sadə dillə izah edirik.
Kassa aparatı (NKA) nə edir?
Nəzarət-kassa aparatı satışı vergi orqanına bəyan edən cihazdır. Satış olanda aparat fiskal çek çap edir: çekdə fiskal nömrə və QR kod olur, alıcı çekin həqiqiliyini yoxlaya bilir. Aparat gün ərzindəki satışları toplayır və növbə bağlananda (Z hesabatı) yekunu verir.
Kimin NKA istifadə etməli olduğu, istisnalar və tələblər qanunvericiliklə müəyyən olunur. Öz fəaliyyətiniz üçün dəqiq tələbləri Vergilər Nazirliyinin rəsmi saytından və ya mühasibinizdən öyrənin.
POS proqramı nə edir?
POS proqramı mağazanın idarə olunmasıdır. Kassa aparatı "nə qədər satdın?" sualına cavab verir, POS proqramı isə bunlara:
- Anbarda nə qədər mal qalıb, nə bitmək üzrədir?
- Hansı mal nə qədər qazandırır, maya dəyəri nədir?
- Kim nə qədər borcludur, təchizatçıya nə qədər borcum var?
- Hansı kassir nə satıb, kassada nə qədər pul olmalıdır?
- Barkod, etiket, endirim, qaytarma necə aparılır?
Ətraflı: POS sistemi nədir.
Əsas fərqlər
- Məqsəd: NKA — vergi bəyannaməsi; POS — idarəetmə və uçot.
- Məlumat: NKA satışın məbləğini və ƏDV-ni qeyd edir; POS mal, qalıq, maya, borc, işçi, hesabat saxlayır.
- Anbar: NKA anbarı bilmir; POS hər satışda qalığı azaldır.
- Hesabat: NKA növbə hesabatı verir; POS mənfəət, satış, stok, işçi hesabatları qurur.
Ayrı-ayrı işləsələr nə olur?
Kassir satışı iki dəfə vurur: bir dəfə proqramda (anbar üçün), bir dəfə aparatda (çek üçün). Bu, həm vaxt itkisidir, həm də səhv mənbəyi: məbləğlər tutmur, bəzən biri unudulur. Gün sonunda aparatın Z hesabatı ilə proqramın satış hesabatı fərqli çıxır və səbəbini tapmaq çətinləşir.
Birlikdə: inteqrasiya
Ən rahat yol — POS proqramının kassa aparatına qoşulmasıdır. Kassir satışı yalnız proqramda vurur, proqram satışı aparata göndərir, aparat fiskal çeki verir. Fiskal ID və QR kod proqramın çekinə də yazıla bilir. Qaytarma da eyni yolla aparata gedir. Nəticədə:
- Satış bir dəfə vurulur;
- Anbar və vergi bəyannaməsi eyni rəqəmlərlə işləyir;
- Gün sonu proqramın və aparatın yekunu üst-üstə düşür.
rspos.az-da fiskal kassa
rspos.az Caspos inteqrasiyası ilə e-kassa cihazına qoşulur. Hər kassa üçün cihazın şəbəkə ünvanı və istifadəçisi yazılır, "Bağlantını yoxla" düyməsi ilə əlaqə sınanır. Satışdan sonra çek cihaza avtomatik göndərilə bilər, fiskal ID, QR və ƏDV rspos-un çekinə çap olunur. Standart ƏDV növü ayarlarda seçilir, ayrı mallar üçün məhsul kartında dəyişdirilir. Fiskal növbə açılıb-bağlanır, bütün göndərişlər "Əməliyyatlar" siyahısında görünür.

Gün sonu bağlanışı barədə: gün sonu hesabatı və kassa bağlanışı. Vergi sənədləri barədə: vergi və e-qaimə avtomatlaşdırma.
Tez-tez verilən suallar
POS proqramı kassa aparatını əvəz edirmi?
Xeyr. POS proqramı mağazanı idarə edir, satışın vergi orqanına bəyan olunması isə kassa aparatının işidir. NKA tələb olunan fəaliyyətdə hər ikisi lazımdır — ən yaxşısı onları bir-birinə qoşmaqdır.
Kassa aparatı varsa, POS proqramına niyə ehtiyac var?
Aparat anbar qalığını, maya dəyərini, borcları və mənfəəti bilmir. Bunlarsız mağazanı rəqəmlə idarə etmək olmur — qərarlar təxminə əsaslanır.
İnteqrasiya üçün nə lazımdır?
Proqramın dəstəklədiyi model kassa aparatı və aparatla kassa kompüterinin eyni şəbəkədə olması. Quraşdırma bir dəfə edilir.
İnternet kəsiləndə satış dayanırmı?
Bu, cihazın və proqramın iş rejimindən asılıdır. Satışdan əvvəl cihazın oflayn davranışını təchizatçınızdan dəqiqləşdirin.
Nəticə
Kassa aparatı vergi tələbini qarşılayır, POS proqramı isə mağazanı idarə edir. İkisi birləşəndə satış bir dəfə vurulur, rəqəmlər hər yerdə eyni olur. rspos.az-ı 14 gün pulsuz sınayın.